Эсас аминокислота: бу инсан организми (я да башкъа омузлы айванлар) мустакъиль синтез этип оламагъан я да синтез сурьаты организмнинъ ихтияджларыны къаршыламакътан узакъ олгъан ве тышкъы ашайт ярдымынен теминленмек керек олгъан аминокислотадыр. Буюклер ичюн зарур аминокислоталаргъа олгъан ихтиядж акъсиллернинъ талабынынъ 20-37%-ге якъыныны тешкиль эте. чешити бар, оларнынъ вазифелери исе бойледир: .
Лизин: Мийнинъ инкишафына ярдым эте, джигер ве саф къан пускюрининъ бир къысмыдыр, ягъ алмашувына ярдым эте, чам безини, сют безини, сары тен ве йымырталыкъны низамлай, улькелернинъ дегенерациясынынъ огюне кете;
Триптофан: ашкъазан суву ве ашкъазан асты бези сувунынъ мейдангъа кельмесине ярдым эте;
Фенилаланин: бюйрек ве сидик пускюри фаалиетининъ гъайып олувыны ёкъ этмекте иштирак эте;
Метионин: Гемоглобин, токъума ве къан плазма теркибинде иштирак эте, далакъ, ашкъазан асты бези ве лимфаны тешвикъат этмек вазифесини беджере;
Треонин: мувазенеге иришмек ичюн белли бир аминокислоталарны чевирмек вазифесини беджере;
Изолейцин: тимус, далгъа ве гипофизнинъ низамланувында ве метаболизминде иштирак эте;
Лейцин: Изолейцинни мувазене эте;
Валин: сары тен, сют бези ве йымырталыкъкъа тесир эте. Ярым-зарур ве шартлы зарур аминокислота: Инсан организми синтез эте бильген, амма адет узьре нормаль ихтияджларны къаршылап оламагъан аминокислоталаргъа ярым-зарур я да шартлы зарур аминокислота дейлер. Булар эсасен балалыкъта осьюв вакътында зарур аминокислота олгъан аргинин ве гистидиндир. Инсан организмининъ зарур аминокислоталаргъа олгъан ихтияджы яшкъа коре эксиле, буюклерде исе, эмчек балаларгъа коре, эп эксиле. Оларнынъ вазифелери бойледир: 1.1.
Аргинин: Аргинин ве дезоксихол кислотасы бирикме препаратлары (миноксалин) сифилис, вируслы сарылыкъ ве иляхре тедавийлемек ичюн тесирли иляджлардыр.
Гистидин: Биохимик реактив ве фармацевтик васта оларакъ къулланыла биле, эм де юрек хасталыкъларыны, къансызлыкъны, ревматоид артритни ве иляхре тедавийлевде къулланыла.
-зарур олмагъан аминокислота: Бу инсан (я да башкъа омузлы айванлар) адий прекурсорлардан синтез эте бильген ве аштан алмакъ керек олмагъан аминокислотадыр. Бунъа глицин ве аланинни кетирмек мумкюн.