Муреккеп ашайт татландырыджылары санайынынъ инкишафы меракълы болюклернинъ, экспертлернинъ, алимлернинъ, саанынъ мутехассысларынынъ буюк дикъкъатыны джельп этти. Умумен, о синергик тесир ярата, оны ашайт санайында къулланмакъны къолайлаштыра, ширкетлер ичюн ашайт къошмаларыны стандартларгъа коре къулланмакъ ичюн шараит ярата. Бу исе муреккеп ашайт татландырыджыларынынъ ишлеп чыкъарылмасына янъы джанлылыкъ кирсетеджек. Биз беллесек, чешит тюрлю, гъыдалы ве юксек-кейфиетли ашайт махсулатларына олгъан талап арткъан сайын, муреккеп татландырыджылар къачмайып, ашайт татландырыджылары санайынынъ ёнелишине ве тенденциясына чевириледжек, бу исе меним мемлекетимнинъ базар икътисадиятынынъ, ашайт санайынынъ ве оларнен багълы сааларнынъ тез инкишафыны тешвикъат этеджек.
Муреккеп татландырыджылар — ильмий джеэттен тизильген нисбетте эки ве бир къач татландырыджыдан ибарет олгъан ашайт къошмаларыдыр. Оларнынъ эсас макъсады татлылыкъ хусусиетлерини оптималлаштырмакъ, масрафларны эксильтмек я да синергик тесирлер ярдымынен сагълыкъкъа файданы арттырмакътыр. Адеттеки тек татландырыджыларгъа коре, муреккеп татландырыджылар молекулаара тесирлешювлер вастасынен хош олмагъан сонъки леззетлерни (аспартамнынъ аджджылыгъы ве шекер спиртлерининъ сербест дуйгъусы киби) маскалай билелер, айны вакъытта чешит татлыландырыджыларнынъ татлылыкъ эгрилериндеки фаркълардан файдаланып, сакрогъа якъын лезетке иришмек мумкюнлер. Меселя, сукралоза ве эритритнинъ бирлешмеси айны вакъытта юксек татлылыкъ ве алчакъ калориялылыкъны темин эте биле, бу исе оны шекерсиз-ичимликлер ичюн келишкен эте; атсесульфам калий ве аспартамнынъ бирлешмеси исе татлылыкънынъ девамлылыгъыны узата биле ве пиширильген махсулатларда кенъ къулланыла.
Техникий джеэттен муреккеп татландырыджыларнынъ лейхасыны япкъанда татландырыджынынъ босагъасыны, татлылыкънынъ максималь концентрациясыны ве синергик индексини козь огюне алмакъ керек. Тедкъикъатлар шуны косьтере ки, синергик тесир эки татлыландырыджынынъ татлылыкъ нисбети 1:3 - 1:5 олгъанда энъ эмиетли ола, бу исе дозаны 20%-30% эксильте биле. Саа стандартларына кельгенде, ГБ... ГБ/Т 2760-2014, «Азыкъ къошмаларыны къулланув стандартында» муреккеп татландырыджыларнынъ компонентлер диапазоны ве максималь къулланылувы ачыкъ-айдын косьтериле. Меселя, газлы ичимликлерде муреккеп татландырыджыларнынъ умумий къулланылувы 0,5 г/кг-дан зияде олмамакъ керек.
Къулланув сценарийлери джеэтинден муреккеп татландырыджылар ичимлик, сют махсулаты, къанфет ве сагълыкъ махсулатлары сааларына кирдилер. Шекерсиз чай ичимликлеринде муреккеп татландырыджылар тек татландырыджыларнен (ксилитол киби) багълы диарея босагъасы меселесини чезе билелер; аз-ягълы къатыкъта олар ягънынъ эксильмеси себебинден пейда олгъан къурулыкъны къаршылай билелер. Шуны къайд этмек керек ки, чешит рН муитлери муреккеп татландырыджыларнынъ тургъунлыгъына тесир этелер. Кефиль талильнинъ эмиетли тесири бар-экшилик шараитлери (рН < 4) базы татландырыджыларнынъ (цикламат киби) гидролизини тезлештире биле, нейтрал муит (рН 6-7) исе узун муддетли сакълавгъа даа къолайдыр.
Ишлеп чыкъарув джерьянлары джеэтинден муреккеп татландырыджылар учь адымны талап этелер: къарыштырув, гранулирование ве къурутув. Къарыштырув бир тюрлюлигини лазер дифракциясы ярдымынен сынамакъ керек, бойлеликнен, парчачыкъларнынъ колем пайлашмасы D90 < 100 мкм олсун; гранулирование джерьяны джыйылувнынъ огюне кечмек ичюн дымлыкъны < 5%-ке къадар идаре этмекни талап эте. Къапалы къаплама къаплама басамакъта дымлыкъны (сакълав муитининъ тевсие этильген дымлыгъы < 60%) семерели айырмакъ ичюн къулланыла, бу исе сакълав муддетини 24 айгъадже узата.